Humaniteit en internationale verdragen

Ons land vangt vluchtelingen vanuit de overtuiging dat je je medemens helpt zoals je zelf ook geholpen wil worden. Al sinds heel lang heeft Nederland zich hiertoe verplicht door ondertekening van diverse internationale verdragen, waaronder het VN-Vluchtelingenverdrag van 1951. Dit zegt onder andere dat elk persoon, ook u, het recht heeft om in andere landen asiel te zoeken en beschermd te worden tegen vervolging. 
Daarnaast heeft Nederland samen met andere EU-landen in 1990 het Verdrag van Dublin aangenomen, dat bepaalt welk land verantwoordelijk is voor het in behandeling nemen van asielverzoeken. In de praktijk betekent dit dat je asiel moet aanvragen in het eerste EU-land dat je als vluchteling aandoet en dat land ook de asielprocedure afhandelt.

Najaar 2022 vangen we in Nijkerk zo’n 115 Oekraïense vluchtelingen op. En dit jaar hebben we inmiddels 58 statushouders gehuisvest. Het college is verder in gesprek met COA en met de eigenaar van een potentiële opvanglocatie waar een substantieel aantal tijdelijke opvangplekken gerealiseerd kan worden.

Wat is het verschil tussen asielzoekers, statushouders, ‘veiligelanders’ en beschermde vluchtelingen? 

Asielzoekers zijn mensen die in Nederland aankomen en hier asiel aanvragen. Als de Immigratie- en naturalisatiedienst IND) hun asielaanvraag heeft onderzocht zijn er twee mogelijkheden. Een asielaanvraag wordt afgewezen en iemand wordt teruggestuurd, bijvoorbeeld omdat er geen geldige reden voor asiel is. 

Of de aanvraag wordt wel goedgekeurd; iemand ontvangt dan de status van statushouder. Statushouders hebben daarmee recht om te wonen en te leven in Nederland. Zij krijgen een verblijfsvergunning waarmee zij net als alle andere Nederlanders mee kunnen doen in de samenleving.

Veiligelanders zijn mensen die geen recht hebben op asiel of op een verblijfsvergunning voor langere tijd. Zij komen uit zogenaamde veilige landen. Het zijn vaak jongemannen uit het noorden van Afrika, zoals Marokko, Algerije en Tunesië. Recent heeft Nederland een overeenkomst gesloten met Marokko om haar asielaanvragers terug te nemen.

Vluchtelingen met beschermde status. Voor Oekraïners geldt dat zij een beschermde status hebben. Zij kunnen hier 90 dagen wonen en werken zonder visa. Dit geldt voor de Oekraïners die als gevolg van de oorlog na 24 februari 2022 naar Nederland zijn gevlucht. Voor hen is deze regeling verlengd tot 4 maart 2023. Wel moeten zij een afspraak maken met de IND voor een verblijfsaantekening:  Afspraak sticker verblijfsaantekening | IND(externe link).